احمد منزوى

11

فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )

نگاشته‌هاى فارسى » آن طرح به اين ناچيز واگذار شد ، تا طرحى براى آن فراهم سازم . طرح ارائه شد و پذيرفته گشت ، و از آغاز 1370 خ به كمك دستياران شيفتهء كار ، كه از ميان پژوهشگران « مركز دايرة المعارف » برگزيده شده بودند ، كار آغاز گشت . اين مركز فرهنگى ، با تمام صلاحيتى كه داشت و دارد ، دست به كار بزرگ خود است ، كارى بزرگ و سترك و قابل احترام ، اما تدوين كتابنامه‌اى از نگاشته‌هاى فارسى نياز به سازمانى جدا و مخصوص به خود دارد . ازاين‌روى تصميم گرفتم بخشى از « فهرستواره » كه در اختيار خودم بود ، پيش از فرارسيدن مرگ به چاپ رسانم ، فرتوتى از پيرى و سه بيمارى سنگين سال جارى ، كه دو از آن به عمل جراحى كشيد در اين تصميم نقش مؤثرى داشت . هدف ، تأليف كتابنامه‌اى است از نگاشته‌هاى فارسى ، برحسب موضوع ، و هر موضوع به ترتيب تاريخى ، در بردارندهء آگاهىهاى كتابشناسى و نسخه‌شناسى . اين كار بزرگى است كه نياز دارد به مركزى و پژوهشگران شيفتهء كار و آموزش عملى پژوهندگان جوان و فراهم آوردن مجموعه‌اى بزرگ از منابع كتابشناسى و فهرست‌ها و بودجه‌اى و زمانه‌اى نه چندان كوتاه . اين كار بايد در دو مرحله انجام گيرد : الف - « سرشمارى » و به دست آوردن آگاهىهاى اوليه از همهء نگاشته‌هاى فارسى ، از كتاب‌ها ، رساله‌ها ، نامه‌ها ، منشآت و كتابچه‌ها و هرآنچه بدان اثر مكتوب نام نهاده‌اند . اين مرحله از اثر را اين ناچيز « فهرستوارهء كتاب‌هاى فارسى » نام نهاده است . « 1 » ب - تأليف كتابنامهء بزرگ نگاشته‌هاى فارسى . در اين مرحله ، هدف همان است كه در بالا بدان اشاره رفت ، با استفاده از تجربيات پيشنيان ، مانند بروكلمان ، استورى و سزكين ، و تأليف كتابى كاملتر و جامعتر ، كه اكنون جاى گفتگو نيست و كسانى كه دست به تدوين آن زنند در بيان طرح دقيق آن ، شايسته‌تر از اين ناچيز هستند .

--> ( 1 ) - « فهرستواره » با بخشبندى كه اين ناچيز كرده در 36 بخش است ، 21 بخش آن در همان مركز دايرة المعارف بزرگ دنبال مىشود و 15 بخش آن ، در اين هنگام عرضه مىگردد .